De Helze

Vanuit de rotonde in Geldrop centrum, bij de kerk, gaat een weg naar Nuenen te beginnen met de Helze. Dit stukje weg was in het midden van de 19e eeuw een breed verhard zandpad en eindigde bij de Kleine dommel waar nu het stukje natuurbos ligt opgesloten, tussen de Beemdstraat en Rietstraat. In 1852 werd hier een textielfabriek gebouwd, waar later vele verschillende ondernemers zich in vestigde.

Fabriek van Laken en Bukskin

In 1855 had hij 18 mensen in dienst. Het bedrijf heeft tot 1857 bestaan en kwam daarna in handen van Carl Raue en Cornelis Johannes Bodde. Het bedrijf heette ‘Fabriek van Laken en Bukskin’.

Fabriek Raue en Bodde

ln 1898 werd het fabrieksgebouw twee keer door een pyromaan bezocht. Beide keren kon de brand gelukkig snel worden geblust. Ondanks het aantrekken van de markt na 1895, ging het met de firma Raue en Bodde niet goed.

Firma Pessers uit Tilburg

Op 30 maart 1912 wordt melding gemaakt dat P. de Wit uit Helmond de gebouwen aan de Helze heeft gekocht en daar begint met een dekenfabriek. Deze is later verhuisd naar de Parallelweg. Vanaf 1914 zijn de gebouwen weer vrij en in 1916 begint de firma Pessers uit Tilburg er een kamgarenspinnerij. 

Daarna werd de firma De Wit uit Schijndel de nieuwe eigenaar. Tenslotte vertrokken in 1940 ook de laatste textielarbeiders van Jansen de Wit uit deze fabriek en raakte het in verval. Een rijke textielgeschiedenis in de ‘Helze’ was ten einde!

Kasteel Geldrop, aan de Helze

Henriëtte Pessers

Henriëtte Pessers (1899-1986) was de dochter van textielfabrikant Pessers en beeldend kunstenaar. Henriëtte Pessers volgde de RK Leergangen beeldende kunst in Tilburg. In Brussel kwam ze in contact met het Vlaams Expressionisme waarvan invloeden terug te vinden zijn in haar werk. Haar familie was inmiddels verhuisd naar Geldrop. Vanuit Geldrop bezocht Henriëtte Pessers regelmatig het schildersdorp Heeze waar ze haar vernieuwende werk toonde.

Spaanse arbeiders bij Pessers

"Op een avond in februari 1963 kwam ik met twee andere Spanjaarden in Geldrop. Wij kwamen uit Barcelona, een grote stad en Geldrop was toen nog heel klein. De volgende morgen gingen we te voet naar de textielfabriek. We stapten de kou in. Bij de fabriek wachtte ons de volgende teleurstelling, want het was een heel oude fabriek met verouderde machines. Wij dachten dat het hier wat moderner zou zijn".

Op weg naar grote hoogte vanuit de oude Helze.

Een unieke en zeer spectaculaire foto! Een vermoedelijk uit Duitsland afkomstige koorddanser beklimt de toren van de Brigidakerk via een kabel. Deze kabel was gespannen vanuit de (oude) Helze naar de galmgaten van een van de kerktorens. Ook presteerde hij het om op een motor naar boven te rijden, hiervan zijn helaas (nog) geen.

Verleden verweven in heden - St. Brigidakerk

De St. Brigidakerk werd tussen 1889 en 1891 gebouwd naar ontwerp van architect Carl Weber. De kerk is een van Webers belangrijkste werken en wordt tot op heden gebruikt door de Brigidaparochie in Geldrop. 

Verleden verweven in heden - St. Brigidakerk

Op de voorgrond is ook nog een bouwbord te zien waarmee het Centrumplan Geldrop aankondigde. De rotonde is kort daarvoor helemaal opgeknapt.

Verleden verweven in heden - Helze

Een ereboog op de Helze voor een gouden bruidspaar. Het is de (oude) Helze. Ver op de achtergrond maar nog onder de boog is een smalle schoorsteen te zien. Dit was de schoorsteen van de fabriek van Raue en Bodde, later de kamgarenspinnerij van Pessers die aan het einde van de Helze stond.

Verleden verweven in heden - Helze

Nu staat vlak voor de Dommel The Walker, een kunstwerk van Jan Gils.